ملک مشاع و مفروز چیست؟

ملک مشاع به مال یا زمینی گفته می‌شود که بیش از یک مالک داشته باشد و سهم هر مالک به صورت درصد یا کسری معین باشد، ولی قسمت خاصی از ملک به صورت جداگانه به مالکیت هر شریک درنیامده باشد. در ملک مشاع، تمام شریکان در تمام ذرات ملک به نسبت سهم خود شریک هستند.

ویژگی‌های ملک مشاع:

• مشخص نبودن سهم فیزیکی هر شریک

• نیاز به توافق همه شرکا برای نقل و انتقال یا اقدامات مهم

• امکان درخواست تقسیم ملک توسط هر شریک

• مدیریت مشترک ملک

تعریف ملک مفروز

ملک مفروز به ملکی گفته می‌شود که سهم هر مالک به صورت جداگانه و مجزا مشخص شده باشد و هر مالک بتواند به طور مستقل در ملک خود تصرف کند.

ویژگی‌های ملک مفروز:

• مشخص بودن مرزها و حدود سهم هر مالک

• امکان تصرف مستقل بدون نیاز به اجازه دیگران

• قابلیت نقل و انتقال جداگانه

• عدم نیاز به تقسیم

تفاوت‌های کلیدی

فرآیند تقسیم ملک مشاع

هر یک از شرکا می‌تواند با مراجعه به دادگاه، درخواست تقسیم ملک مشاع را ارائه دهد. روش‌های تقسیم عبارتند از:

1. تقسیم به صورت عملی: اگر ملک قابلیت تقسیم فیزیکی را داشته باشد

2. تقسیم به صورت تعددی: اگر ملک قابل تقسیم نباشد، با تعیین قیمت و واگذاری به یکی از شرکا و پرداخت سهم دیگران

3. فروش ملک و تقسیم وجه آن

مزایا و معایب

ملک مشاع:

• مزایا: مشارکت در سرمایه، تقسیم هزینه‌ها

• معایب: مشکلات تصمیم‌گیری، محدودیت در تصرفات

ملک مفروز:

• مزایا: استقلال عمل، وضوح در مالکیت

• معایب: از دست دادن مزایای سرمایه مشترک

نکات حقوقی مهم

• در ملک مشاع، هیچ شریکی نمی‌تواند دیگری را از حق انتفاع محروم کند

• هر گونه نقل و انتقال در ملک مشاع نیاز به سند رسمی دارد

• در صورت عدم توافق برای تقسیم، راه حل قانونی وجود دارد

• بهتر است شرکا با تنظیم قرارداد مشارکت، حقوق و تعهدات خود را مشخص کنند

این مفاهیم در حقوق ایران به ویژه در مسائل ارث، مشارکت در ساخت و خرید املاک کاربرد فراوان دارند.