کارمندان ۵ برابر سهم مسکن مالیات میدهند
اقتصاد ۱۰۰- طی ۳ دهه اخیر قیمت زمین و مسکن سر به فلک کشیده است. آمارها نشان میدهد در شهر تهران قیمت زمین طی سالهای ۱۳۷۰ تا ۱۴۰۰ حدود ۱۱۰۰ برابر و قیمت مسکن در پایتخت طی این مدت ۷۴۰ برابر شده، این درحالی است که در همین مدت، حداقل دستمزد کارگران ۵۳۱ برابر شده است.
به گزارش مسکن کیان به نقل از شهرخبر پرواضح است ازجمله دلایل بحرانیتر شدن مساله تامین مسکن برای دهکهای مختلف درآمدی، وابستگی بسیار قوی به شرایط اقتصاد کلان کشور ازجمله تورم عمومی بالا و عدمثبات شرایط اقتصاد کلان بوده و این موضوع هم در بخش عرضه و هم در بخش تقاضا در بحرانی کردن بازار مسکن نقش اول را داشته است. بنابراین طبیعی است دولت برای طراحی سازوکار مناسب ساماندهی بازار مسکن ابتدا باید به ثباتبخشی شرایط اقتصاد کلان کشور توجه کند. اما در این بین مسالهای که نمیتوان از آن چشمپوشی کرد، هجوم تقاضاهای سفتهبازانه به بازار مسکن و احتکار زمین و مسکن توسط ملاکان است. گرچه شرایط تورمی افراد را در کوتاهمدت مجبور به سپر قراردادن املاک و مسکن در مقابل تورم کرده و تقاضاهای سفتهبازانه را تحریک و وارد بازار مسکن میکند، اما افراد زیادی نیز در بازار مسکن ایران هستند که با لحاظ تورم بلندمدت (حداقل ۲۰ درصد سالانه)، دست به احتکار مسکن میزنند. این افراد هم شامل اشخاص حقیقی است و هم شامل اشخاص حقوقی.
بررسی تجربههای جهانی نشان میدهد اخذ مالیات توسط دولتها در کشورهای مختلف با اهداف گوناگونی ازجمله تامین مالی فعالیتهای دولت، تخصیص بهینه منابع و کنترل سفتهبازی صورت میگیرد. در این میان مالیات بر بخش مسکن بهعنوان یکی از مهمترین بخشهای اقتصادی نیز از سالیان گذشته در بسیاری از کشورها وجود داشته است. این مالیات در برخی کشورها یکی از مهمترین منابع درآمدی دولتهای محلی و شهرداریها را تشکیل میدهد. با این حال بررسیها نشان میدهد در کشورمان دولتها توجه چندانی به موضوع تنظیمگری مالیات مسکن نداشتهاند، شاهد این موضوع، سهم ۰.۱۲ درصدی مالیات بخش مسکن از تولید ناخالص داخلی ایران در مقابل سهم ۱ تا ۳ درصدی آن در سایر کشورهاست. گزارش پیشرو نشان میدهد اگر دولت میخواهد در حوزه مالیات مسکن موفقیتی کسب کند باید ۱- پایگاههای داده خود را بازسازی و تقویت کند و ۲- در کنار پایههای اصلی مالیاتی (مالیات بر ملاکی) به سراغ مالیاتهای فرعی هم برود.
چرا مالیات مسکن مهم است؟
در یک تقسیمبندی کلی میتوان مالیاتهای بخش مسکن را به دو نوع مالیات بر دارایی و مالیات بر وجه درآمدی مسکن تقسیم کرد. بخش مالیات بر دارایی شامل مواردی چون مالیات خانههای خالی، مالیات اراضی بایر و نیز مالیات بر ارث است. مالیاتهای ناظر بر وجه درآمدی نیز شامل مالیات بر درآمد حاصل از اجاره املاک، مالیات بر نقلوانتقال قطعی و مالیات ساختوساز میشود. اخذ مالیاتهای مسکن از سوی دولتها با هدف کسب درآمد، به حداقل رساندن اختلال در مکانیسم قیمتها و تخصیص منابع و تحقق اهداف بخشی، بهویژه کنترل سوداگری و نوسان شدید بازار مسکن صورت میگیرد. در این میان زمین و مسکن بهعنوان یکی از مهمترین عوامل تولید در کنار کار و سرمایه همواره یکی از پایههای مهم مالیاتی دولتها بوده که اهمیت نسبی آن در کشورها متفاوت است.
بسته جامع سیاستهای پولی و مالی به کمک بازار مسکن میآیند تا ضمن رفع موارد شکست بازار، اقتصاد مسکن را در مسیر رشد با ثبات بلندمدت رهنمون سازند و هریک از ابزارهای سیاستی در زمینه تحقق هدف خاص از کارایی برخوردار است. در این زمینه رشد و توسعه بازار مسکن مستلزم توسعه نظام تامین مالی مسکن است. تامین مسکن گروههای کمدرآمد و اقشار ویژه، نیازمند سیاستهای یارانهای و فراهم آوردن زمینههای توسعه نظام تامین مالی در سطح (توسعه افقی) است. بررسی نظام مالیاتی مسکن در کشورهای مختلف جهان نشان میدهد بهمنظور بهرهگیری از هریک از کارکردهای نظام مالیاتی بخش مسکن در زمینه کسب درآمد، کنترل سوداگری و برخی اهداف مهم بخش مسکن ابزار مالیاتی متناسب با آن کارکرد بهکار گرفته شده است که از مهمترین آنها میتوان به مالیات سالانه املاک (مالیات بر ملاکی)، مالیات بر عایدی سرمایه، مالیات بر ارزش زمین، مالیات بر واحدهای مسکونی خالی و مالیات بر خرید املاک لوکس و گرانقیمت نام برد. از این رو عدم بهکارگیری برخی ابزارهای سیاستی موجب پیدایش نارساییها در بخش مسکن شده و اهمیت بخش مسکن زیانهایی را متوجه اقتصاد ملی میسازد.
منبع : شهرخبر